1.Прочитайте текст. Выпишите в один столбик глаголы настоящего времени, а в другой — прошедшего времени. Карлуха — воронёнок. Он живёт во дворе. Он прячет всё, что находит. Однажды Карлуха нашёл пуговицу. Он сунул её в траву и пригнул травинки. Но трава распрямилась. Воронёнок разозлился и закрыл пуговицу ромашками и колокольчиками. А цветы поднимаются. Тогда Карлуха взял пуговицу и спрятал её под кирпич.

Настоящее время (что делает?) Он живёт во дворе, Он прячет всё, что находит, А цветы поднимаются.

Прошедшее время (что сделал?) Однажды Карлуха нашёл пуговицу, Он сунул её в траву и пригнул травинки. Но трава распрямилась. Воронёнок разозлился и закрыл пуговицу ромашками и колокольчиками, Тогда Карлуха взял пуговицу и спрятал её под кирпич.

2.Прочитайте. Измените глаголы так, чтобы действие происходило в прошедшем времени.

Быстро падает ночь на тёплую землю. На старом дереве ещё дрожит последний золотой луч. На высоком небе сияет луна. Она плывёт, как быстрый корабль. За ней бежит маленькая отважная звёздочка. Она хочет догнать луну, но ей мешают быстрые лёгкие облака. Они закрывают от звёздочки луну.
Быстро падало ночь на тёплую землю. На старом дереве ещё дрожал последний золотой луч. На высоком небе сияет луна. Она плавала, как быстрый корабль. За ней бежала маленькая отважная звёздочка. Она хотела догнать луну, но ей мешали быстрые лёгкие облака. Они закрывали от звёздочки луну.

3.Найдите четвёртый лишний глагол и подчеркните его. Объясните, почему он лишний.

1. стучал, гремел, пугает, сверкал; 2. бегаешь, говоришь, молчишь, веселился; 3. красил, пилит, клеит, мастерит; 4. висели, лежали, сверкает, скрипели.

4.Спишите, раскрывая скобки, выпишите глаголы в два столбика: настоящего времени и будущего времени. Убираю, убираю, да (ни) как (не) уберу. Воду в речке набираю, да (ни) как (не) наберу. Вещи с пола подбираю, да (ни) как (не) подберу. А малину собираю — четверть чашки соберу.

Убираю, убираю, да ни как не уберу. Воду в речке набираю, да ни как не наберу. Вещи с пола подбираю, да ни как не подберу. А малину собираю — четверть чашки соберу.

Образец: настоящее время будущее время убираю уберу

5.Раскройте скобки и вставьте пропущенные буквы.

Три жадных брата не могли яблоко разделить. Не делится одно яблоко на троих. Хотели братцы яблоко по очереди кусать. Но ни кто не хочет кусать последним. Вот сестра им и говорит: «Раз вы такие жадные, сварите компот. Компот ложками легко разделить».

1․ Պատմվածքի համար ավարտ մտածեք։ Վերջում երբ պառավը հասավ տեղ Ջեկոն վազելով նրա մոտ եկավ։
2․ Ստեղծված իրավիճակում ո՞վ էր մեղավոր։ Պատասխանը պատճառաբանեք։ Երկուսն է մեղավոր էին։ Պռավը, որ շանը բերեց, իսկ կոնդուկտորը որ շանը նեղացրեց։
3․ Նկարագրեք Ջեկոյին։ Խոշոր, սև աչքերով փոքր շնիկ
4․ Սևով ընդգծված նախադասությունները դուրս գրեք և կարմիրով նշեք այդ նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը։ Մի անգամ աշնանը ես մի ուրախ ճանապարհորդություն կատարեցի դեպի Երևան։
Պառավը նստեց, զամբյուղը դրեց ոտների տակ ու փեշերով ծածկեց խնամքով. հետո գրպանից մի գիրք հանեց, ակնոցը դրեց աչքերին ու սկսեց կարդալ։
Մեր կուպեի ճամփորդները զարմացած իրար նայեցին։
 Ճամփորդները եկան հավաքվեցին հաչոցի վրա։
Բարկացած կոնդուկտորը կռացավ և վախվխելով զամբյուղը բաց արավ։
Դուրս նետվելով` նա մի ակնթարթ իր խոշոր, սև աչքերով նայեց անծանոթ դեմքերին և, պառավին նկատելով, թռավ նրա գոգը։
5․ Տեքստից դուրս գրեք 10 բայ և գրեք դրաց դեմքը, թիվը, ժամանակը։
Թռավ-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Հավաքվեցին-3-րդ դեմք, հոգնակի, անցյալ
Նայեց-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Կռացավ-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Բացեց-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Դրեց-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Նստեց-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Կարդալ-3-րդ դեմք, եզակի, ներկա
Ծածկեց-3-րդ դեմք, եզակի, անցյալ
Բերել-3-րդ դեմք, եզակի, ներկա

Հողի մասին խոսելիս կամ դրա հետ աշխատելիս շատ բան է անհրա­ժեշտ իմանալ: Իհարկե, բոլորս լավ գիտենք, որ բույսերի մեծ մասն աճում է հողում: Այստեղ հանդիպում են նաև շատ կենդանիներ: Հողում մեծաքա­նակ են տարբեր բակտերիաները և սնկերը: Իսկ ի՞նչ է հողը, ի՞նչ բաղա­դրություն ունի:

Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է:

Հողում մոտ 50-60 սանտիմետր խորությամբ մի փոքր փոս փորելիս կարելի է նկատել հողի տարբեր շերտեր: Վերին շերտը մուգ գույ­նի է: Այստեղ են բույսերի արմատները: Հողի այս շերտը պարունակում է նաև տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ: Այդ մնացորդները բակտերիաների և սնկերի օգնությամբ քայքայվում են, առաջանում է օր­գանական նյութերով հարուստ հումուս, որր հողին հաղորդում է մուգ գույն: Հողի ավելի խոր շերտերը բաց գույնի են, այս­տեղ քիչ է հումուսը:

Կարելի է ասել, որ հողը ոչ միայն բույսերի և այլ կեն­դանի օրգանիզմների ապրե­լու միջավայր է, այլ նաև՝ կեն­դանի օրգանիզմների կենսա­գործունեության արդյունք: Հումուսի պարունակու­թյամբ հողերը շատ տարբեր են: Հումուսով հարուստ է սևահողը, որտեղ լավ են աճում բույսերը: Հումուսի պակասի դեպքում բույսերն զգում են սննդի պակաս: Հողի բերրիության և բույսերի աճի ապահովման համար օգտագործում են պարարտանյութեր: Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:

Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ են նաև ջուր, թթվածին և այլ նյու­թեր: Ջրի պարունակությունը հողում փոփոխական է: Երբ անձրևները սա­կավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողը փխրեցնում են:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ կենդանի օրգանիզմներ են հանդիպում հողում: Բակտերիաները և սնկերը:
2. Ի՞նչ է հողը, իսկ հումո՞ւսը: Բնական գոյացություն
3. Ինչո՞ւ է հողի վերին շերտը մուգ գույնի: Որովհետև հումուսը շատ է:
4. Ի՞նչ նյութեր են պարունակվում հողում: Տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ:
5. Ի՞նչ են պարարտանյութերը:
   Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:
6. Ի՞նչ նպատակով են իրականացնում հողի արհեստական ոռոգումը, փխրեցումը:
   Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ է, նաև ջուր, թթվածին և այլ նյու­թեր: Ջրի պարունակությունը հողում փոփոխական է: Երբ անձրեները սա­կավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողր փխրեցնում են:

348. Ա ևԲ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ քանի՞ ստորոգյալ կա:

            Ա. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր             համարվում:
            1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին:
            Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը:
            Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում:
            Բ. Հին ժամանակներում առագաստանավը շատ կարևոր փոխադրամիջոց էր             համարվում, իսկ այսօր նա միայն սպորտում է գործածվում:
            1862 թվականին առագաստանավերով մրցելու կանոններ մշակվեցին, իսկ         դրանից առաջ մրցող մարզիկներն ուղղակի պայմանավորվում էին:
            Նրան շատ է հետաքրքրում առագաստանավային սպորտը, որը հրապուրում է ծովի, երկնքի ու համարձակության բոլոր սիրահարներին:
            Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում,             որտեղ մշակվել է այսօրվա գեղասահքի տեխնիկան:
Ա-խմբում նախադասությունը պարզ է, իսկ Բ-ում բարդ։

349. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Առաջադրանքը հնարավո՞ր է կատարել՝ առանց ստորոգյալ ավելացնելու:

            Աքլորներն իրար բզկտում էին, որովհետև նրանք անհանքստանում էին։
            Սարսափելի փոթորկից նավը շուռ կգար, եթե նավապետը քնած կլիներ։
            Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, ուրեմն մարդիկ գնացին գործի
            Փողոցում երեխաներից բացի մարդ չկար, իսկ տանը չկայն երեխաները
            Քանդակագործը գիշեր ու զօր աշխատում էր, երբ նրա ընկերը քնած էր
            Լավ եղանակին այնտեղ էի տանում շնիկիս, որ նա մագուր օդ շնչեր

350. Ա ևԲ խմբերի նախադասությունները համեմատի՛ր: Ի՞նչ տարբերություն կա:

            Ա. Քամին կամակոր տարերք է: Մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
            Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է: Նա անդուլ աշխատում է:         փոխել Երկրի դեմքը:
            Այնտեղ չոր ու մերկ հող կա: Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում:
            Բ. Քամին կամակոր տարերք է, բայց մարդիկ նրա էներգիան էլ են օգտագործում:
            Բնության քանդակագործներից մեկն էլ քամին է, որը անդուլ աշխատում է          փոխել Երկրի դեմքը:
            Քամին փոշու զանգվածներ է օդ հանում այնտեղ, որտեղ չոր ու մերկ հող կա:
Ա-խմբի բառերը պարզ են, իսկ Բ-խմբի բառերը բարդ են

351. Ինքդ անուններ գտի՛ր և տրված նախադասությունը լրացրո՛ւ:

            Նախորդ վարժության Ա խմբում պարզ նախադասություններ են, որովհետև մեկ ենթակայից և մեկ ստորոգյալից: Բ խմբում բարդ նախադասություններ են, որովհետև երկուենթակայից են կազմված:

352. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Գտի՛ր ստացված նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերության պատճառը:

            Նա ամեն առավոտ վազում է, որ քաշ քցեր:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, որպեսզի նա գերի չլիներ:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, չնայած նա գերի չէր:
            Նա ամեն առավոտ վազում է, իսկ նրա ընկերը քնում:
            Նա ամեն առավոտ չի վազում, այլ քայլում:

353. Նախադասություններն ավարտի՛ր: Ինչո՞վ են տարբերվում ավարտները:

            Մի մարդ շուկայից ոչ թե ձեռնասուն կաքավ գնեց, այլ ձուկ։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որպեսզի նա պահի նրան։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որովհետև նա սիրում է կաքավներին։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որը շատ արագ էր։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որին ոչ մեկ չէր գնում։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, երբ նրա ընկերը ձուկ էր գնում։
            Մի մարդ շուկայից ձեռնասուն կաքավ գնեց, որ ուտի:

Ереван

Ереван – столица Республики Армения. Это большой и красивый город. Он находится в Араратской долине. Через город протекают реки Раздан и Гетар. Вдали видны Арарат и Арагац. В Ереване очень красивые улицы и проспекты, парки и площади. Много памятников и фонтанов. Гости города с интересом осматривают его новые улицы, театры и стадионы, восхищаются его древними памятниками, музеями и картинными галереями.
Ереван – один из самых древних городов мира. Ему около трёх тысяч лет. Он был основан царём Аргишти. Ереван много веков играл важную роль в жизни Армении, а с 1918 года стал столицей Армении, гордостью армян, сердцем республики.

Ответьте на вопросы.

1. Где находится Ереван? В Армение 2. Какие реки протекают через Ереван? Дебед, Храздан, аракс 3. Какие горы видны вдали? Арарат и Арагац 4. Какие в Ереване улицы, проспекты, площади? Улица Гюрджян, Проспект Гая, Плошядь республики.
2. Что осматривают гости столицы? новые улицы, театры и стадионы, восхищаются его древними памятниками, музеями и картинными галереями. 6. Сколько лет Еревану? 2805

Продолжите ряд однокоренными словами, используя данные ниже слова.
Составьте 3-4 предложения.
Родина, род, родной, родиться, родня, рождение. Сила, сильный .
Город, городок, городской. Забота, заботиться, заботливый .
Слова для справок: городок, родной, родиться, родня, сильный, городской, заботиться, заботливый, рождение.

Допишите предложения по образцу:
Образец: Армен живёт в Ереване. Ереван – столица Армении.

1. Коля живёт в Москве. Москва – столица России . 2. Жан живёт в Париже. Париж – столица Франции . 4. Джон живёт в Лондоне. Лондон – столица Англии .
   Скажите, почему слова Ереван, Россия, Коля, Армен пишутся с большой
   буквы?

Имена людей, клички животных, названия стран, городов, деревень, гор и долин, рек и озёр пишутся с большой буквы: Армения, Арарат, Раздан, Севан, Карен, Таня, Тузик, Мурка.

Угадайте, какие буквы пропущены в данных словах. Запишите слова, которые пишутся с большой буквы.
кардан, века, храздан, озеро, Ереван, Степанакерт, Гюмри, Горис, проспект, Саша, город, дерево, Армения.

Ответьте на воросы.

1. Как тебя зовут? Александр 2. Где ты живёшь? Армения Как называется твой родной город или село? Мазманян 3. Кто твой любимый писатель? Я не люблю писателей.

Вставь пропущенные слова.
Ереван много веков играл важную роль в жизни Армении. Он находится в Араратской долине. Через город протекают реки Раздан и Гетар. Вдали выдны Арарат и Арагац. Туристы осматривают наш древний город, восхишаясь его памятниками.
Слова для справок: находится, протекают, играл, видны, осматривают

Составьте и запишите словосочетания со словом родной.
край (какой?) – страна (какая?) – Родной край, родная страна
язык (какой?) – земля (какая?) – Родной язый, родная земня
город (какой?) – деревня (какая?) – Родной город, родная деревня
дом (какой?) – сторона (какая?) – Родной дом, родная сторона
село (какое?) – столица (какая?) – Роднойе село, родная столица