149. Յուրաքանչյուր հարցին 4 պատասխան գրի´ր:

Օրինակ՝ Ինչպե՞ս մոտեցավ – Արագ մոտեցավ: Իսկույն մոտեցավ: Լրջորեն մոտեցավ: Կամաց-կամաց մոտեցավ:

Ո՞վ եկավ: Նա եկավ
Ի՞նչը քաղցրացավ: Կատուն քաղցրացա
Տատը ի՞նչ է անում:Տատը պարում է
Գիրքը ի՞նչ է լինում: Գիրքը բացվում է
Ինչպիսի՞շնիկ է: Փոքր շնիկ է
Ինչպե՞ս գտավ: Հեշտ գտավ
Ե՞րբ եկավ; 5 րոպե առաջ եկավ

150. Յուրաքանչյուր հարցին 3 պատասխան գրի´ր:

Ի՞նչը վերջացավ: Պարը վերջացավ, ուտելիքը վերջացավ, խմիճքը վերջացավ
Ո՞վ մտավ: Նա մտավ, ես մտա, տղան մտավ
Տղան ի՞նչ արեց: Կերավ, խմեց, վազեց
Անձրևը ի՞նչ եղավ:Սկսվեց, վերջացավ, ուժեղացավ
Ինչպիսի՞ դաս էր: Դժվար, հեշտ, երկար
Ո՞ր գզեստն է հագին: Սիրուն, երկար, կարճ
Ինչպե՞ս մոտեցավ: Արագ, դանդաղ, վազքով
Ե՞րբ կգամ: Հինգ րոպե հետո, հիմա, հետո
Ինչքա՞ն հետաքրքիր է: Շատ, անհետաքրքիր։

151. Պարզիր, թե ինչո՞վ են նման յուրաքանչյուր շարքի բառերն իրար։ Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությանը բացատրի´ր:

   Ա                              Բ

Անտառ         –           խշշում է  – Անտառում խշշում է։

աղջիկ           –            խաղում է – Աղջիկը խաղում է։

մարդ             –            կանգնում է – Մարդը կանգնում է։

մեքենա         –           սլացավ – Մեքենան սլացավ։

քամի              –           դադարեց – Քամին դադարվեց։

152. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի´ր: Ինչո՞վ են շարքերն իրար նման։

Ա                         Բ

Պար   – Գոյական    –           պարում է -գորցծողություն
երգ- Գոյական             –        երգել է -գորցծողություն
կանչ- Գոյական          –         կանչել է -գորցծողություն
հարց – Գոյական         –        հարցրել է -գորցծողություն
կապ – Գոյական          –         կապում  է -գորցծողություն

154. Տրված բառախմբերում պակասող բառերն ավելացրո´ւ , որ դառնան նախադասություննր:

Բակում մի երիտասարդ սրինգ նվագում է։
Երեխան քարերի մեջ ինչ-որ բան գտավ։
Մի մարդ մութ գիշերով ձոր ընկավ։
Անձրևը անընղհատ սկսվում է։
Արևի առաջին շողերի հետ քաղաքն աղմուկով առթնանում է։

155. 154-րդ աոաջադրանքը կատարելիս ի՞նչ բառեր ավելացրիր:

Դրանք բայեր են: Հին հայերենում «բայ» նշանակում է «խոսում է, ասում է»:
նվագում է
գտավ
ընկավ

սկսվում է
առթնանում է

Բաղադրյալ  թվերի  վերլուծությունը պարզ արտադրիչների

Թվերը  վերլուծել  պարզ արտադրիչների նշանակում է այն ներկայացնել  պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով։

Օրինակ՝  10 թիվը վերլուծենք պարզ արտադրիչների, այսինքն այն ներկայացնենք պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով՝ 10=2‧5,  որտեղ 2-ը և  5-ը պարզ թվեր են։

10	2
5	5
1

Առաջադրանքներ․

1․ Թվերը  վերլուծեք  պարզ արտադրիչների։

• 14 =2×7
• 21 =7×3
• 15 =5×3
• 16=2x2x2x2
• 25=5×5
• 32 =2x2x2x2x2
• 42 =2x3x7
• 60=2x2x3x5
  
  

Այժմ թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ընդհանուր  պարզ արտադրիչները․

Օրինակ՝   6 և 10 թվերի ընդհանուր  պարզ արտադրիչները  գտնելու  համար    6 և 10 թվերը   վերլուծենք պարզ արտադրիչների։

6	2
3	3
1

10	2
5	5
1

6=2‧3,      10=2‧5,   2-ը կոչվում է  6 և 10 թվերի ընդհանուր  պարզ արտադրիչ։

Այն բնական թվերը, որոնք ընդհանուր պարզ արտադրիչներ չունեն, կոչվում են փոխադարձաբար պարզ թվեր։

Փոխադարձաբար պարզ են այն թվերը, որոնց ընդհանուր բաժանարարը միայն 1-ն է։

Օրինակ՝ 5 և 7 թվերը փոխադարձաբար պարզ թվեր են։

2․ Թվերը պարզ արտադրիչների վերլուծելով՝ գտեք նրանց ընդհանուր  պարզ արտադրիչները

• 14 և 10`2
  14=2×7
  10=2×5
• 10 և 25`5
  10=5×2
  25=5×5
• 15 և 20`5
  15=5×3
  20=5×4
• 24 և 15`3
  24=3×8
  15=3×5
• 8 և 12`2
  8=4×4
  12=4×6
• 12 և 10`2
  10=2×5
  12=2×6
• 16 և 28`2
  16=2×8
  28=2×14
• 10 և 3`չունեն
  10=1×10
  3=1×3
• 7 և 8`չունեն
  7=1×7
  8=1×8
• 5 և 12`չունեն
  5=1×5
  12=1×12

142. Կետերիփոխարենգրի´րտրվածբառերիցմեկը:Թոռնիկն արագ թռավ տատի գիրկը: (գիրկ, գիրք)
Միաժամանակ երեք գիրք Է կարդում: (գիրկ, գիրք)
Հորդ անձրևը կտրվելու միտք չուներ: (հորդ, հորթ)
Հորթ տրտինգ տալով վագեց մոր մոտ: (հորդ, հորթ)

143. Կետերիփոխարենգրի´րտրվածբառերիցմեկը:Որթերի մեջ անծանոթ մի աղջիկ տեսա: (որդ, որթ)
Որդերի պատճառով ձկնորսության չգնացի: (որդ. որթ)
Շատ հաջող ավարտ ունեցավ մեր ձեռնարկը: (հաջող, հաչող)
Հաչող շանը կծան չի լինում: (հաջող, հաչող)
Երեխայի կտրիչ ատամներն արդեն դուրս էին եկել: (կտրիչ, կտրիճ)
Իմ բոլոր կտրիճ ընկերները հավաքվել են այսօր: (կտրիչ, կտրիճ)

144. Կետերիփոխարենգրի´րտրվածբառերիցմեկը:
Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: (հարդ, հարթ)
Քամին ամբողջ հարդը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: (հարդ, հարթ)
Տարբեր ախտեր քայքայել էին մարմինը: (աղտ, ախտ)
Փոշիով ու աղտ էր ծածկված փողոցը: (աղտ, ախտ)
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: (ուղտ, ուխտ)
Քո արած ուխտ թանկ է­­­­­­ բոլորիս համար: (ուղտ, ուխտ)

145. Ընդգծվածբառերըփոխարինի´ր հոմանիշներով: Ընտրածդբառերիգրությունըճշտի´րբառարանիօգնությամբ:

Խոսքս մի՛ կտրիր:
Խոսքս մի ընդհատիր:
Մինչև ե՞րբ պիտի թաքունպահես:
Մինչև երբ պիտի գաղտնի պահես:
Անձրևն ինչպես սկսվել էր, այնպես էլ վերջացավ:
Անձրևնինչպեսսկսվելէր,այնպեսէլ դադարեց:
Օդանավի իջնելը ոչ ոք չնկատեց:

Օդանավիվայրեչք կատարելըոչ ոք չնկատեց:

146. Ընդգծվածբառերըփոխարինի´րհոմանիշներով: Ընտրածդբառերիգրությունըճշտի´րբառարանիօգնությամբ:

Հորեղբորս տղան մրջյուններով շատ է հետաքրքրվում:
Մրջյունները կանոնավոր զորք ունեն և դրկից միջատների դեմ պատերազմելու են դուրս զալիս կանոնավոր շարքերով:
Մրջյուններն էլ թշնամիներունեն. դրանք խոշոր ճանճերն են:
Տղան-երեխան:
Դրկից-հարևան:
Թշնամիներ-Հակառակորդ

147. Բաց թողնվածտառերը լրացրո՛ւևբառարանով ստուգի՛րճի՞շտ ես գրել:

Վերևում՝համարյա երկնքի տակ, ծնվեցին ջրի կաթիլները: Նրանք լեռների բարձրից, հողի միջից դուրս եկան ու, լույսն իրենց մեջ, ցնծաթյանբ թիթեռն իրենց վրա, կչկչալով իջան ցած: Լեռն ի վար, ծառերի կողքերով, թփերի արանքներով, զարմանազան խատուտիկ խճաքարերի վրայով գալիս էին կաթիլները:
-Ինչքա՜ն քաղցր եք,- ասում էին նրանց մամուռները:

Ուշադիր կարդացեք տեքստը և հիշեք

Բառասկզբում լսվող է-ն էտառով է գրվում: Բացառություն են կազմում եմ,ես, ենք, եք, են բառերը:
Բառասկզբում  լսվող օ-ն օտառով է գրվում:
Բացառություն է կազմում ով (ովքեր) բառը:
Բառամիջում է և օ հնչյունները է և օ տառերով են գրվում, եթե բաղադրյալ բառի մեջ մտնող արմատի սկզբնատառեր են:
Բառամիջում ո և ե տառերը օ  և է են կարդացվում, եթե դրանց նախորդում է բաղաձայն հնչյուն, վօև յէ են կարդացվում, եթե նախորդում է ձայնավոր հնչյուն: Բառամիջում բ, գ, դ, ձ, ջ տառերը համապատասխանաբար կարոդ են կարդացվել պ,կ,տ,ծ,Ճ կամ փ,ք,թ,ց, չ:
Բառամիջում ղ, վ տառերը համապատասխանաբար կարող են կարդացվել խ,ֆ:

1. Դեղինով նշված բառերի իմաստով մոտ բառեր գրեք։
   ահեղ-ահարկու
   համբավ-բարի անուն
   մեյդան-հրապարակ
   ասպանդակեց-Ասպանդակով ձիուն խթանել:
   ալևոր-ծերուկ
   բանագետ-բանիմաց
   ճըրագ-լույս
   խալխի-ուրիշ
   Օխտը-յոթ
   թեժ-թունդ, եռուն
2. Մոխրագույնով նշված հատվածները շարադրեք ձեր բառերով։
   արթուն կացե՜ք-արթնացեք
   Հետո չասեք՝ թե մենք քընած —
   Դավիթ գող-գող եկավ, գընաց– Դավիթը թաքուն գնաց
   Կեսօր արինն ելավ հեղեղ-գնաց արտի մոտ
   Մի ծերունուս խոսքին մըտիկ,
   Տե՛ս, քու խելքը ինչ է կըտրում։
   Ի՞նչ են արել քեզ էս մարդիկ,
   Հե՞ր ես սըրանց դու կոտորում-ինչու ես գնում սպանում մարդկանց, նրանք քեզ բան չեն արել:
   Թագավորը զոռով-թըրով
   Հավաքել է, էստեղ բերել։
   Խեղճ մարդիկ ենք՝ պակաս օրով,
   Մենք քեզ վընաս ի՞նչ ենք արել-մենք քեզ բան չենք արել ասացին Մսրա Մելիքի զինվորները, մեզ մեր կամքին հակառակ են այստեղ բերել:
   Ի՜նչ, բերել է աղքատ ու խեղճ
   Խալխին լըցրել ծովն արյունի,
   Ինքը մըտել վըրանի մեջ՝
   Օխտը օրով հանգիստ քընի՜…– Մարդիկ մահանում են, իսկ նա 7 օրով քուն է մտել:
   
   Քընել-մընել չեմ հասկանում,
   Վե՛ր կացրեք շո՜ւտ, դուրս գա մեյդան,
   Էնպես դըրան ես քընացնեմ,
   Որ չըզարթնի էլ հավիտյան – Դավիթին չէր հետաքրքրում, որ Մելիքը քնած է
3. Նարնջագույնով նշված բառերի արմատներից յուրաքանչյուրով կազմել մեկական նոր բառ։
   թևավոր-թև երկարաթև
   կեսօր-օր օրացույց, կեսգիշեր
   միատեղ-տեղ տեղաշարժ, միառժեք
   Նորապըսակ-նոր նորություն, ծաղկեպսակ
   թագավոր– թագ թագուհի
   ջաղացքար-քար քարոտ, ջաղացպան
4. Դուրս գրեք 6 գոյական և դրանց համար ածականներ մտածեք։
   ծեր քեռի, դաժան կռիվ, խելացի գլուխ, աշնանային դաշտ, հզոր բանակ, վնասված զենք:
5. Բնութագրեք արաբ ալևորին։
   Նա ծեր ու անմեղ մարդ էր, որը բացարձակ կռիվ չէր ուզում լիներ:
6. Ինչո՞ւ Դավիթը կռիվը սկսելուց առաջ ձայն տվեց և քնից արթնացրեց Մսրա Մելիքի զորքին։ Քանի որ նա ուզում էր արդար կռվել, որ չասեին, որ գողեգող է եկել ու հարձակվել:
7. Եթե Դավթի փոխարեն դու լինեիր Մելիքի հետ կկռվեիր, թե՞ նրա զորքին կշարունակեիր կոտորել։ պատսխանդ հիմնավորիր։Զոր՝
   Ես կգնայի կսպանեի Մսրա Մելիքին, այդ խեղճ մարդիկ մեղավոր չեն, որ ունեն այդպիսի դաժան ղեկավար:
8. Ինչո՞ւ Դավիթն իջավ ձիուց և համաձայնեց նստել Մելիքի վրանում։
   Քանի որ նա պարզ սիրտ ուներ, մտածեց, որ Մելիքն էլ է իր հետ ազնիվ, բայց , Մելիքը շատ խորամանկ էր ու փոքրհոգի:

Ուղղախոսություն և ուղղագրություն

133. Կետերը փոխարինի´ր գ, կ կամ ք տառերով (հարկ եղած դեպքում դի´միր ուղղագրական բառարանին):

Թարգմանել, հագուստ, կարգ, պարգևատրել, երգիչ, oգուտ, անեծք, սայթաքել, զորք, վարկաբեկել, գրկել, ձագուկ:

134. Կետերը փոխարինի´ր  դ,տ կամ թ տառերով:
Արդեն, հաղորդել, արևմուտք, զվարթ, սաղարտախիտ, բրդոտ. ժողովուրդ, հերթ, օրիորդ, ընդունակ, արտաքին, չորրորդ, մարդկային. փարթամ:

135. Կետերը փոխարինի´ր ջ, ճ կամ չ տառերով:
Վերջ, ողջ, նկարիչ, չղչիկ, վայրէջք, հաջոց, խոչընդոտ, թռչուն, թրջել, թռչել, միջև, մինչև, ամբողջ, առաջին, աղջամուղջ:

136.Կետերը փոխարինի՛ր ձ, ծ կամ ց տառերով:
Փորձ, հարցում, բարձունք, ուրց, լացակումաց, ընթերցել, քաղցրություն, լռակյաց, հանդիպակաց, լվացք, գնացք, նստվածք, նրբանցք:

138. Տրված բառերը գործածելով՝ պատմություն հորինի՛ր:
Գաղտնիք, սանդուղք, ճեղքել, խախտել, վախկոտ, տախտակ, եղբայր:
Մի օր ես ու եղբայրս մեր տան տանիքում գտանք քարտեզ, որտեղ նշված էր մեր տան հարևանությամբ գտնվող անտառը։ Մենք որոշեցինք գնալ անտառային գաղտնիքներ բացահայտելու։ Մենք ոտքով գնացինք անտառ ՝խաղտելով մայրիկին տված խոստումը։ Ճեղքելով խիտ ծառերի ճյուղերը ՝ տեսանք մի ծառի վրա հեն տված սանդուղք։ Իմ եղբայրը բարձրացավ վերև ու տեսավ ծառի վրա վախկոտ նապաստակին։

139. Կետերը վախարինի´ր ղ կամ խ տառերով:
Խրոխտ, թուղթ, խեղդել, ծախսել, կմախք, աղբյուր, պղտոր, դժողք, դրախտ, զմրուխտյա, եղբայր, անվախճան, ողկույզ, մղկտալ, տախտակ, թախտ, աղտոտել:

Ամենամեծ  ընդհանուր  բաժանարար

Յուրաքանչյուր  բնական   թիվ,   որի  վրա բաժանվում է տվյալ  բնական թիվը, կոչվում է վերջինիս  բաժանարար։

Օրինակ՝

12-ի բաժանարարներն   այն թվերն են, որոնց վրա 12-ը բաժանվում է առանց  մնացորդի։

12-ը առանց մնացորդի բաժանվում է 1, 2, 3, 4, 6, 12  թվերի վրա, ուրեմն 1, 2, 3, 4, 6, 12  թվերը 12-ի բաժանարարներն են։

Այժմ  1-ին տողում գրենք 12-ի բոլոր    բաժանարարները, իսկ 2-րդ տողում գրենք 34-ի  բոլոր  բաժանարարները՝

12-1,2,3,4,6,12

34-1,2,17,34

1-ը և 2-ը 12-ի և 34-ի ընդհանուր բաժանարարներն  են, 2-ը այդ  թվերի  ամենամեծ  ընդհանուր  բաժանարարն է։

Այն բնական թիվը, որը  տրված  բնական թվերից յուրաքանչյուրի  բաժանարար է, կոչվում է նրանց ընդհանուր բաժանարար։

Տրված բնական թվերի ընդհանուր բաժանարարներից  ամենամեծը կոչվում է նրանց   ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար։

Երկու բնական թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը նշանակելու համար օգտագործում ենք փակագծեր՝ ( )։

Գրում    ենք այսպես՝ (12,34)=2

Առաջադրանքներ

• Գտեք  տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
• 15  և 18
  15`3, 5, 1, 15
  18`3, 2, 1, 18, 9
• 24 և 16
  6
• 18 և 24
  6
• 240 և 60
  60
• 250 և 50
  50
• 4 և 7
  1
• 5  և 11
  1
• 14 և 9
  1
• 25 և 5
  5
• 16 և 32
  16
• 10 և 8
  2
• 20 և 24
  4
• 100 և 20
  20
• 6 և 7
  1
• 150 և 30
  30
• 18 և 36
  18
• 15 և 40
  5
• 40 և 70
  10
• 28 և 18
  2

Խնդիր

Հեռուստամրցույթին մասնակցելու համար հավաքված մեծահասակներից և երեխաներից թիմեր պետք է կազմեն այնպես, որ բոլոր թիմերում լինեն հավասար քանակով մեծահասակներ և հավասար քանակով երեխաներ։ Ամենաշատը քանի՞ այդպիսի թիմ կարելի է կազմել 45  մեծահասակներից և 54 երեխաներից։

9

Կլյուչևսկայա Սոպկա, գործող հրաբուխ Կամչատկայի թերակղզում։ Առավել բարձր 4750 մ և ամենաակտիվ հրաբուխն Է Եվրասիայում։ Կազմված Է բազալտային, վերին մասում՝ փուխր նյութերից։ 270 տարում տեղի Է ունեցել ավելի քան 50 ուժեղ ժայթքում։ Կլյուչևսկայա Սոպկայի գագաթին կան սառցադաշտեր, ստորոտին՝ Կլյուչի ավանում։

13

Համբավը տարան Մըսրա Մելիքին.
— Հապա՜ չես ասիլ՝ Դավիթը կրկին
Հոր վանքը շինել, իշխան է դառել,
Դու օխտը տարվան խարջը չես առել։
Մելիք զայրացավ.
— Գընացե՛ք, ասավ,
Բադին, Կոզբադին,
Սյուդին, Չարխադին,
Սասմա քար ու հող տակն ու վեր արեք,
Իմ օխտը տարվան խարաջը բերեք։
Քառսուն կույս աղջիկ բերեք արմաղան,
Քառսուն կարճ կընիկ, որ եկանք աղան,
Քառասունն էլ երկար, որ ուղտեր բառնան,
Իմ տանն ու դըռան ղարավաշ դառնան։
Ու Կոզբադին առավ զորքեր.
— Գըլխի՛ս վըրա, ասավ, իմ տեր.
Գընամ հիմի քանդեմ Սասուն,
Կանայք բերեմ քառսուն-քառսուն,
Քառսուն բեռնով դեղին ոսկի,
Տեղը ջընջեմ հայոց ազգի։
Ասավ, Մըսրա աղջիկ ու կին
Պար բըռնեցին ու երգեցին.
Մեր Կոզբադին գընաց Սասուն,
Կանայք բերի քառսուն-քառսուն,
Քառսուն բեռնով ոսկի բերի,
Մեր ճակատին շարան շարի,
Կարմիր կովեր բերի կըթան՝
Գարնան շինենք եղ ու չորթան։
Ջա՛ն Կոզբադին, քաջ Կոզբադին,
Սասմա Դավթին զարկեց գետին։
Ու Կոզբադին փըքված, ուռած,
— Շնորհակալ եմ, քո՛ւյրեր, գոռաց,
Մինչև գալըս դեռ համբերեք,
Էն ժամանակ պիտի պարեք…

14

Էսպես երգով,
Զոռով-զորքով
Գոռ Կոզբադին մըտավ Սասուն.
Օհան լըսեց՝ կապվեց լեզուն։
Աղ ու հացով,
Լաց ու թացով
Առաջն ելավ,
Խընդիրք արավ.
— Ինչ որ կուզես՝ առ, տա՛ր, ամա՛ն.
Վարդ աղջիկներ, կանայք Սասման,
Դառը դադած դեղին ոսկին,
Միայն թե գըթա մեր խեղճ ազգին,
Մի՛ կոտորիր, մի՛ տար մահու,
Վերև՝ աստված, ներքևը՝ դու…
Ասավ, բերավ շարան-շարան
Վարդ աղջիկներ, կանայք Սասման։
Ու Կոզբադին կանգնեց, ջոկեց,
Մարագն արավ, դուռը փակեց,
Քառսուն կույս աղջիկ, սիրուն, արմաղան,
Քառսուն կարճ կընիկ, որ երկանք աղան,
Քառսուն էլ երկար, որ ուղտեր բառնան,
Մըսրա Մելիքին ղարավաշ դառնան։
Դեզ-դեզ կիտեց դեղին ոսկին.
Սև սուգ կալավ հայոց ազգին։

15

Հե՜յ, ո՞ւր ես, Դավի՜թ, հայոց պահապան,
Քարը պատըռվի-դո՛ւրս արի մեյդան։
Քանդած հոր վանքը որ շինեց նորից,
Ցած իջավ Դավիթ Մարութա սարից,
Ժանգոտած, անկոթ մի շեղբիկ գըտավ,
Գընաց՝ պառավի շաղգամը մըտավ։
Պառավն էր. եկավ՝ անե՜ծք, աղաղա՜կ.
— Վա՜յ, խելա՛ռ Դավիթ, շաղգամի տեղակ
Դու կըրակ ուտես, ցավ ուտես, ասավ,
Քու աչքն աշխարքում մենակ ի՞նձ տեսավ.
Թե կըտրիճ ես դու, աղեղդ ա՛ռ գընա՛,
Քու հոր աշխարքին տիրություն արա՛,
Դանդալոշ Դավիթ. ղըրկել է հըրեն,
Եկել են Սասմա քաղաքի վըրեն
Բադին, Կոզբադին,
Սյուդին, Չարխադին,
Թալան են տալիս բովանդակ Սասուն.
— Ի՞նչ ես, ա՛յ պառավ, էլ ինձ անիծում.
Ցույց տուր մի տեսնեմ — որտե՞ղ են ուզում։
— Որտեղ են ուզում… Մահըս տանի քե՜զ.
Դո՛ւ պետք է էն հոր զավակը լինե՜ս…
Եկել ես՝ էստեղ շաղգամ ես լափում…
Ոսկին Կոզբադին ձեր տանն է չափում,
Աղջիկներ ջահել մարագն են լըցրած․․․
Շաղգամը թողեց Դավիթ ու գնաց։
Տեսավ՝ Կոզբադին իրենց տան միջին,
Թափում է ոսկին կիտած առաջին,
Սյուդին, Չարխադին պարկերն են բըռնել,
Ձենով Օհանն էլ շըլինքը ծըռել,
Կանգնել է հեռու, ձեռները ծոցին։
Տեսավ, աչքերը արնով լըցվեցին։
— Վե՛ր կաց, Կոզբադին, հեռո՛ւ կանգնիր դու,
Իմ հոր ոսկին է — ես եմ չափելու։
— Կոզբադին ասավ. — Է՜յ, Ձենով Օհան,
Կըտաս — տո՛ւր խարջը էս օխտը տարվան,
Թե չէ՝ կըգնամ, միրուքըս վըկա,
Մըսրա-Մելիքին կը պատմեմ, կըգա,
Ձեր Սասմա երկիր քար ու քանդ կանի,
Տեղը կըվարի, բոստան կըցանի։
— Կորե՛ք, անզգամ դուք Մըսրա շներ,
Բա չե՞ք իմացել դուք Սասմա ծըռեր…
Մեռա՞ծ եք կարծում դուք մեզ, թե՞ շըվաք,
Կուզեք մեր երկիր դընեք խարջի տա՜կ…
Բարկացավ Դավիթ, չափը շըպըրտեց,
Տըվավ Կոզբադնի գըլուխը ջարդեց,
Չափի փըշրանքը պատն անցավ, գընաց,
Մինչև օրս էլ դեռ գընում է թըռած։
Ու ելան՝ թափած ոսկին թողեցին,
Հայոց աշխարքից փախան գընացին
Բադին, Կոզբադին,
Սյուդին, Չարխադին։

Առաջադրանքներ

Դեղինով նշված բառերի բացատրությունները բառարանի օգնությաբ գրեք և սովորեք անգիր։

• Մոխրագույնով նշված արտահայտությունները բացատրեք՝ օգտվելով տեքստից։Գըլխի՛ս վըրա-Ինչպես կասես
• Ինչո՞ւ Մսրա Մելիքը բարկացավ և ի՞նչ արեց։ Նա բարկացվ, քանի որ դա իր տարացքն էր, և հիմա նա ուզում է հարձակվել իրենց վրա։
• Քո կարծիքով ինչո՞ւ Ձենով Օհանը միանգամից համաձայնեց թշնամուն տալ այն, ինչ ուզում էր։ Քանի որ իր եղբոր վորդին սխալվել էր։
• Ճի՞շտ վարվեց դավիթը, երբ Մսրա Մելիքի հարկահաններին վռնդեց Հայոց աշխարհից։ Այո պատասխանդ պատճառաբանիր։ Քանի որ դա իրենց տարացքը չէ, այլ Դավիթենց երկրի մասը։
• Ի՞նչ նմանույթուններ ես տեսնում պոեմի այս հատվածի և մեր իրականության միջև։ Այս պոեմում տարբերվում է այն, որ մհերը ունենում է զավակ։