Տարեկան ամփոփում, 7-րդ դաս.

Սիրելի սովորող, խնդրում եմ տեղադրել համապատասխան հղումները:

Մայիս ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.

Ապրիլ ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.

Մարտ ամսվա հաշվետվություն, 7-րդ դաս.
Մարտ ամսվա հաշվետվություն, 7-րդ դաս.

Հասարակագիտական ստուգատես

Փետրվար ամսվա հաշվետվություն
Փետրվարյան հաշվետվություն պատմությունից

Դեկտեմբեր ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.

Նոյեմբեր ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.,նոյեմբերի 25-30-ը
Նոյեմբեր ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.,նոյեմբերի 25-30-ը

Հոկտեմբեր ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.
Հոկտեմբեր ամսվա ամփոփում, 7-րդ դաս.

Սեպտեմբեր ամսվա ամփոփում

Սեպտեմբերի 22-30, առաջադրանք, 7-րդ դասարան

Լրացուցիչ աշխատանքներ

Նախագծեր

Սիրելի սովորող, ընտրիր մեկ թեմա այդ թեմայի շրջանակում գրիր էսսե:

Ամփոփիչ էսսե

Սիրելի սովորողներ սովորում ենք էսսե գրել , ստորև ներկայացված է էսսեի կառուցվածքը: Ընտրել հնարավոր վերնագրերից մեկը ևգրել էսսե էսսեի կառուցվածքին համապատասխան :

Էսսե գրելու չափորոշիչները դպրոցականների համար

1․ Կառուցվածք

Էսսեն պետք է ունենա երեք պարտադիր մաս․

Ներածություն

  • Ներկայացնել թեման մեկ-երկու նախադասությամբ։
  • Ցույց տալ, թե ինչու է այն կարևոր․ ինչ կապ ունի պատմության, հասարակության կամ աշակերտի կյանքի հետ։
  • Կարելի է սկսել հարցով, մեջբերմամբ կամ կարճ փաստով, որը կգրավի ընթերցողի ուշադրությունը։

Հիմնական մաս

Պետք է կազմված լինի առնվազն երկու կամ երեք պարբերությունից

  1. Առաջին պարբերություն – հիմնավորում․ բացատրել հիմնական գաղափարը։
  2. Երկրորդ պարբերություն – օրինակներ և փաստարկներ․ բերել պատմական փաստեր, գրական օրինակներ կամ առօրյայից դեպքեր։
  3. Երրորդ պարբերություն (ցանկալի է) – հակադրություն կամ լրացուցիչ դիտարկում, ցույց տալով, որ թեման բազմակողմանի է։

Եզրափակում

  • Ամփոփել ամենակարևոր միտքը։
  • Արտահայտել սեփական կարծիքը («Իմ կարծիքով…», «Ես կարծում եմ…»)։
  • Կապել թեման ներկայի կամ ապագայի հետ՝ ինչ դաս կարելի է քաղել։

2․ Բովանդակություն

  • Թեման պետք է ամբողջությամբ բացահայտված լինի, ոչ միայն մակերեսորեն նշված։
  • Յուրաքանչյուր պարբերություն պետք է կապված լինի հիմնական թեմայի հետ։
  • Կարծիքները պետք է լինեն հիմնավորված, ոչ միայն «ես այդպես եմ մտածում», այլ նաև օրինակներով․
    • պատմական փաստերով (օր.՝ Տիգրան Մեծի հաղթանակները),
    • գրականությունից մեջբերումներով,
    • առօրյայից օրինակներով։

3․ Լեզու և ոճ

  • Գրավոր խոսքը պետք է լինի հստակ և պարզ։
  • Պետք է պահպանվի քերականորեն ճիշտ շարադրանք և տառագրություն։
  • Ոճը՝ դպրոցական
    • Չափազանց բարդ գիտական տերմիններ չօգտագործել։
    • Չափազանց խոսակցական լեզու չկիրառել։
    • Օգտագործել պարզ, հասկանալի, բայց նաև կուռ նախադասություններ։

4․ Ստեղծագործական մոտեցու

  • Էսսեն չպետք է միայն փաստերի շարան լինի․ կարևոր է նաև անձնական վերաբերմունքը։
  • Կարելի է ներկայացնել սեփական դիտարկում կամ նոր հարցադրում («Իսկ եթե…», «Ինչ կլիներ եթե…»)։
  • Կարևոր է ինքնատիպությունը՝ նույն թեման յուրաքանչյուրը պետք է գրի իր տեսանկյունից։

5․ Ծավալ

  • Էսսեն պետք է լինի միջինը 250–400 բառ (մոտ 1–2 էջ)։
  • Կարճ կամ չափազանց երկար գրելը ցանկալի չէ։
  • Կարևոր է ոչ թե բառերի քանակը, այլ բովանդակության ամբողջականությունն ու պարզությունը։

Եզրակացություն․
Դպրոցական էսսեն պետք է լինի պարզ կառուցվածքով, տրամաբանական, փաստերով ու օրինակներով հիմնավորված, գրված ճիշտ լեզվով և ունենա սեփական կարծիք։ Այն տարբերում է սովորական շարադրանքից նրանով, որ ոչ միայն պատմում է, այլև վերլուծում ու եզրակացնում։

 Հնարավոր վերնագրեր էսսեների համար

  1. «Տիգրան Մեծի Հայաստանը՝ հզորության և մարտահրավերների օրինակ»
  2. «Հայոց մշակույթի դերը մեր ինքնության պահպանման գործում»
  3. «Ի՞նչ կարող է սովորել ժամանակակից դեռահասը պատմությունից»
  4. «Անցյալի դասերը՝ ապագայի համար»
  5. «Ինչո՞ւ է պատմությունը կարևոր մեր ինքնության համար»
  6. «Հայոց թագավորների սխրանքները և դրանց դասերը մեր օրերի համար»
  7. «Արտաշես Ա-ի կառավարման դերը Հայոց պատմության մեջ»
  8. «Վանի թագավորությունը և նրա մշակութային ժառանգությունը»
  9. «Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքները և դրանց ազդեցությունը հին աշխարհում»
  10. «Հին աշխարհի հինգ մեծագույն հայտնագործությունները»
  11. Պատմական հերոսը, ում կուզենայի հանդիպել»
  12. «Անցյալի դասերը, որոնք պետք են մեր ապագային»
  13. «Ինչպես ես կպատմեի իմ նախնիների մասին օտարերկրացուն»
  14. «Պատմական հայտնագործություն, որը փոխեց աշխարհը»
  15. «Հայոց թագավորների խորհուրդը ժամանակակից առաջնորդներին»

    «Հին աշխարհի հինգ մեծագույն հայտնագործությունները»

    Նախաբան․
    Հին աշխարհում մարդիկ սաղ ժամանակ փորձել են հեշտացնել իրենց կյանքը և հասկանալ շրջապատող աշխարհը։ Այդ նպատակով նրանք ստեղծել են բազմաթիվ կարևոր հայտնագործություններ, որոնք փոխել են մարդկության զարգացումը։ Հին աշխարհի հայտնագործություններից շատերը մինչև այսօր մեծ նշանակություն ունեն։
    Պնդում․
    Կարծում եմ՝ հին աշխարհի հինգ մեծագույն հայտնագործություններն են անիվը, գիրը, թուղթը, կողմնացույցը և օրացույցը, որովհետև դրանք մեծ ազդեցություն են ունեցել մարդկության զարգացման վրա։
    Փաստերով հիմնավորում․
    Առաջին կարևոր հայտնագործությունը անիվն էր։ Այն հեշտացրեց մարդկանց տեղաշարժվելը և բեռների տեղափոխումը։ Անիվի շնորհիվ զարգացան առևտուրը և ճանապարհորդությունները։

    Երկրորդ կարևոր հայտնագործությունը գիրն էր։ Գրի միջոցով մարդիկ սկսեցին պահպանել գիտելիքները, պատմությունը և օրենքները։ Դա օգնեց կրթության և գիտության զարգացմանը։

    Երրորդ կարևոր հայտնագործությունը թուղթն էր։ Մինչ այդ մարդիկ գրում էին քարերի կամ մագաղաթի վրա, ինչը դժվար և թանկ էր։ Թղթի ստեղծումը գրելը դարձրեց ավելի հեշտ և հասանելի։

    Չորրորդ կարևոր հայտնագործությունը կողմնացույցն էր։ Այն օգնեց նավաստիներին ճիշտ ուղղություն գտնել ծովերում։ Կողմնացույցի շնորհիվ մարդիկ կարողացան կատարել մեծ ճանապարհորդություններ և բացահայտել նոր երկրներ։

    Հինգերորդ կարևոր հայտնագործությունը օրացույցն էր։ Այն մարդկանց օգնեց հաշվել ժամանակը, որոշել տարվա եղանակները և ճիշտ կազմակերպել գյուղատնտեսական աշխատանքները։ Օրացույցի շնորհիվ մարդիկ ավելի կազմակերպված կյանք սկսեցին ունենալ։
    Եզրակացություն․
    Այս հայտնագործությունները մեծ դեր ունեցան մարդկության զարգացման մեջ։ Դրանք փոխեցին մարդկանց կյանքը, նպաստեցին գիտության, առևտրի և մշակույթի զարգացմանը։
    Ամփոփում․
    Այսպիսով, հին աշխարհի մեծագույն հայտնագործությունները մարդկությանը օգնեցին առաջ շարժվել և զարգանալ։ Նրանց ազդեցությունը զգացվում է նույնիսկ մեր օրերում

“ՏՈՒՐ ՀԱ ՏՈՒՐ” Արևմտահայերեն առակ

Մարդ մը անընդհատ կ’աղօթէր Աստուծոյ ու կը խնդրէր.
-Աստուա՜ծ, գոնէ անգամ մըն ալ ինծի՛ տուր, ի՞նչ կ՚ ըլլայ։ Տո՜ւր, որպէսզի
քիչ մըն ալ ես մարդավարի* ապրիմ։
Աստուծոյ հրեշտակներէն մէկուն խիղճը կը տանջէ։ Ան
կ’երթայ Բարձրեալին* քով ու կ’ըսէ.
-Տէ՜ր Աստուած, ոչ ոք խնդրանքով այդքան կ’աղօթէ Քեզի։ Մեղք է ան։
Անգամ մըն ալ այդ Մարդուն տուր։
-Ըսելիք չունիմ, կ’օգնեմ, կու տամ։ Բայց բազկաթոռին վրայ երկնցեր է ու
կ’ըսէ՝ տո՛ւր հա տո՛ւր։ Նման մէկուն ինչպէ՞ս տամ։ Անիրաւը գոնէ տեղէն
վեր ելլէր, գործ մը ընէր, ես ալ օգնէի՝ տայի

Արևելահայերեն՝

Մի մարդ անըթատ աղոթում եր Աստվածին ու ասում։
– Տեր Աստված գոնե մի անգամ ինձ տուր որևէ բան, ինչ կլինի տուր ինձ որպեսի մի քիչ ավելի մարդավարի ապրեմ։
Աստվածի հրեշտակները տեսնում են մարդուն և ասում Աստվածին
-Տեր Աստված, ոչ ոք այդքան կաղոթի քեզ, այդ մարդուն մի բան տուր։
-Ասելիք չունեմ կօգնեմ, կտամ։ Բայց բազկաթոռին վրա պարկած է և ասում է տուր հա տուր, նման մեկին ի՞նչ տամ։ Գոնե տեղից վեր կենար և գործ աներ միքիչ, ես էլ կօգնեի։

Հաշվետվություն հանրահաշվից և երկրաչափություննից մայիս ամսվանից

Երկրաչափություն՝
Կից և հակադիր անկյուններ։ կրկնություն 
Պատահույթ և հավանականություն
Եռանկյուն։ Երկրաչափության հիմնական հասկացությունները։ Եռանկյունների հատկությունները

Հանրահաշիվ՝
Ուղիղ և հակադարձ համեմատականության ֆունկցիաներ
Պատահույթ և հավանականություն

Համանուն և հարանուն բառեր

1.Համանուն են այն բառերը, որոնք ձևով նույնն են, իմաստներով՝ տարբեր, օրինակ՝ տոն (ձայնաստիճան)- տոն (տոնախմբություն), հանդերձ (հագուստ)-
հանդերձ (միասին), մարտ (կռիվ)-մարտ ( ամիս)։

2.Հարանուն են այն բառերը, որոնք ձևով նման են, սակայն իմաստով տարբեր
են։ Օրինակ՝ հրավեր-հրավերք, ցուցում-ցուցմունք, զգացում-զգացմունք,
այգաբաց-այգեբաց։

Գործնական աշխատանք

1.Գտնե՛լ համանուն բառերը և մեկնաբանե՛լ նրանց իմաստները։

1. Նա երկու օր ավել աշխատեց։
2. Անկյունում դրված էր մի մաշված ավել։
Ավել – ավելի շատ, ավել – իր

3. Վարպետը կատարեց դետալների յուղում։
4. Խոհարարը բանջարեղենը տապակեց յուղում։
Յուղում – յուղել, յուղում – յուղի մեջ։

5. Զգեստ կարող դերձակը աշխատանքը կատարեց բարձր որակով
6. Մեր կուրսում շատ կարող ուժեր կան։
Կարող – կարել, կարող – կարողանալ

7. Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում։
8. Թխվածքի խմորում չամիչներ կային։
Խմորում – առաջացում, խմորում – խմորի մեջ

9. Ֆուտբոլիստը գեղեցիկ գոլ խփեց։
10. Բաժակի մեջ գոլ ջուր կար։
Գոլ – միավոր, գոլ – տաք

2. Մեկնաբանե՛լ, թե ինչ իմաստներով կարող են ընկալվել
տրված բառակապակցություններն ու նախադասությունները։
1. բարձր հարկ
Վճար
Տներ
2. ավել գնել
Ավելի շատ բան գնել
Ավել (իր) գնել
3. ոչխարի հոտ
Հոտ – խումբ
Հոտ – բույր
4. մետաքսի կտոր
Մետաքսի մասնիկ
Մետաքսից պատրաստված կտոր։
5. Նա ջրում է։
Ջրում – ջրի մեջ
Ջրում – բույսեր ջրել
6. Նա գնում է։
Գնում – գնալ
Գնում – առնել
7. Խավարում է։

3. Տրված համանուններով կազմել նախադասություններ։
1. սեր (կաթի երեսի թանձր շերտ). սեր (զգացմունք)
2. կետ (կետանիշ, գծի հատվածի սահման). կետ (ջրային կաթնասուն կենդանի)
3. քանոն (ձողաշերտ՝ չափելու և ուղիղ գծելու համար). քանոն (երաժշտական
գործիք)
4. դող (մարմնի սարսուռ). դող (անվին անցկացվող ռետինե շրջանակ)
5. տոն (ձայնաստիճան). տոն (նշանավոր իրադարձության նվիրված
հանդիսավոր օր)

4.Արտագրե՛լ՝ փակագծերում տրված հարանուններից ընտրելով
նախադասությանը համապատասխանողը։
1. Գրախանութում վաճառվում է այդ բառարանի երկրորդ (հրատարակությունը,
հրատարակչությունը)։
2. Այդ (հրատարակությունը, հրատարակչությունը) լույս է ընծայել գրքի
վերջին հատորը։
3. Նա այդ գործում մեծ (երախտիք, երախտագիտություն) ունի։
4. Այդ առաջարկը վեճերի ու քննարկումների (տեղիք տվեց, տեղի տվեց)։
5. Ամենուրեք (փտում, փթթում) էին կանաչ այգիներն ու գեղեցիկ ծաղկանոցները։

6. Բակում խաղացող երեխան (հովարով, հովհարով) գլխարկ էր դրել։
7. Զարմացած երեխան (թոթովեց, թոթվեց) ուսերը։
8. Մարզիկները մրցույթին մասնակցելու (հրավերք, հրավեր) էին ստացել։
9. Ջրատար խողովակի (փականը, փականքը) նորոգեցին։
10. Վարպետը (պատրաստականությամբ, պատրաստակամությամբ) օգնեց մեզ։

5.Գտնե՛լ և դո՛ւրս գրել հարանուն բառերն ու բառաձևերը.
ո՞ր բառերն են (բառաձևերը) քերականական փոփոխության հետևանքով
հարանուն դարձել այլ բառի։
Տաք ճառագայթ է, մրսած փաթիլ…
Մրսած փաթիլը դառնում է կաթիլ….
Եվ պիտի ելնի ծիլը հողից,
Եվ արտը կախվի լեռան կողից։
Եվ ծիլը պիտի դառնա ցողուն,
Ցողունը պիտի հասկահանի
Սվսվոցներով հասկանալի։
Եվ հասկը ուռած կոպերի տակ
Ամփոփի պիտի արևներ խակ….
Եզը գութանի գութն ու գրգիռն էր,
Ոգու կորովն ու արյան թրթիռն էր,
Ուղեծիր հանող նրա հրթիռն էր…
Ճակատագիրն էր։
Եզան կերածը դարման ու սեզ էր,
Ինքը բարության քայլող մի դեզ էր,
Համառ էր, բայց և խոնարհ ու հեզ էր….
Հայրենի հեռավոր ձորում
Քարերից երկինք է ծորում։

Հայրենի հեռավոր դռան
Ծաղկել են ծառերը նռան։
Թափառող թախիծն եմ հողիդ,
Հայրենի հեռավոր հովիտ։
(Համո Սահյան)

Այս ուսումնական տարվա իմ ձեռքբերումները

Արաջին ուսումնական տարվա շրջան՝
Հայոց լեզու՝ Գործնական աշխատանք 184-187, Գործնական Աշխատանք 179 – 180, 170 – 175 Գործնական աշխատանք, Գործնական Աշխատանք 165 – 169, Գործնական Աշխատանք 161-164, Գործնական Աշխատանք 157-160, Գործնական Աշխատանք 145-149, Գործնական Աշխատանք 139 – 142, Գոյականի հոլովները, ՁԵՎԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. Խոսքի մասեր, 129-133 Գործնական աշխատանք, ԿՐԿՆԱԿ ԲԱՂԱՁԱՅՆՆԵՐԻ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ, Բաղաձայնների ուղղագրությունը  Ձ-Ծ-Ց, Ջ-Ճ-Չ, Բաղաձայնների ուղղագրությունը, Գործնական աշխատանք 124-128, ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ, Գործնական Աշխատանք 1-11

Գրականություն՝ Ա. Լինդգեն.Մանչուկն ու Կառլսոնը, Էդմոնդո դե Ամիչիս. Գրագիր Ջուլիոն, Աշխարհում չարիքը քիչ կլիներ, եթե…, Հետրաքրքրասեր Բեսսին. Մարկ Տվեն, Վանո Սիրադեղյանի “Բուքը, երգը, երեխան”, Հովհաննես Թումանյան:Անգին քարը, Վիլյամ Սարոյան: Մաղադանոսի այգին., Թարգմանություն, Եղջերուի  մահը:  Հովհ.  Թումանյան, Լիվինգսթոն Լարնեդ. «Հոր զղջումը», Լուիս Ֆերնանդու Վերիսիմու. ,,Քիթը,,, «Հյուսնի պատմությունը», Վիլյամ Սարոյանի «Նարինջները»

Նախագծեր՝ Ինչպե՞ս դարձա սեբաստացի
Սովորել եմ՝ Գոյական որպես խոսքի մաս, ածական որպես խոսքի մաս

Երրորդ ուսումնական տարվա շրգան՝
Հայոց լեզու՝
Գործնական Աշխատանք 188-192, Գործնական Աշխատանք 194 – 198, Գործնական աշխատանք 199 – 202, Ածական անուն, Բառարանընթերցման ֆլեշմոբ, Փետրվարյան Ֆլեշմոբ Մայրենիից, Գործնական Աշխատանք 202 – 207, Գործնական աշխատանք 213 – 217, Գործնական աշխատանք 217 – 221, Անգլերեն թարգմանություն, Թվական անուն, Մարտյան Ֆլեշմոբ Հայոց Լեզվից, Ածական. ածականի համեմատության աստիճանները, Ձայնարկությունը որպես խոսքի մաս, Գործնական աշխատանք, Գործնական Աշխատանք 233 – 237, Գործնական Աշխատանք 241 – 247, Բաղաձայնների ուղղագրությունը, Գործնական քերականություն, Գործնական աշխատանք, Մայիսյան ֆլեշմոբ մայրենիի

Գրականություն՝
Էրիխ Ռասպե. «Բարոն Մյունխհաուզենի արկածները» (հատված), Ավետիք Իսահակյան` «Երջանկության իմաստը»:, Հովհաննես Թումանյան:Անգին քարը, Մարիո Բենեդետի՝ «Ինձ դուր են գալիս մարդիկ», Հ․ Թումանյանի «Խորհրդավոր ծերունին» , Վախթանգ Անանյան  “Քարակոփ կածան”,  Վ. Սարոյանի  «Թե ինչպես է քաղաքի ձեռնածուն հիմարեցնում թագավորին», Ստեփան Զորյան — Բարեկամները, Ինչպես նորոգել աշխարհը։ Գարսիա Մարկես, Ինչպես նորոգել աշխարհը։ Գարսիա Մարկես, Չեմ կարողացել․ չեմ կարողանում ու երբեք էլ չեմ կարողանա։ Խորխե Բուկայ, Ավ. Իսահակյանի «Ուշինարա» զրույցը:, Հ․ Թումանյան «Արջավորս» , Դանիել Վարուժան․ «Անդաստան», Հ. Թումանյանի <> բալլադը։

Նախագծեր՝ Բառարանընթերցման ֆլեշմոբ, Անգլերեն թարգմանություն

Սովորել եմ՝ Թվական անուն, Ածական անուն, Ածական. ածականի համեմատության աստիճանները, Ձայնարկությունը որպես խոսքի մաս, Բաղաձայնների ուղղագրությունը,

Մասնաքցել եմ բոլոր ֆլեշմոբներին
Բաժնի լինքեր՝
Հայոց լ․, Գրականություն

Հ. Թումանյանի <> բալլադը։

ՓԱՐՎԱՆԱ

I

Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
Բըռնած պահում են մի ուրիշ աշխարհ:

5Ասում են՝ էնտեղ արծըվի նըման,
Ծիծղուն, կապուտակ երկընքի ծոցում,
Նըստում էր էն սեգ սարերի արքան
Իրեն Փարվանա ճերմակ ամրոցում:

Փարվանա արքան մի աղջիկ ուներ.
10Ու ոչ մի որսկան դեռ իրեն օրում
Էնքան գեղեցիկ եղնիկ չէր տեսել`
Իր որսն անելիս Մըթին սարերում:

Աշխույժ մանկությամբ զարդարում էր նա
Ծերության օրերն ու սարերն իր հոր,
15Ու ապրում էր ծեր արքան Փարվանա
Իրեն էն քընքուշ ծաղկով բախտավոր:

Մեծ բախտը սակայն առաջևն էր դեռ.
Եկավ էն օրն էլ հասավ երջանիկ,
Ու ղըրկեց արքան ուրախ դեսպաններ
20Ամեն մի ամրոց, ամեն արքունիք:

— Ո՜րտեղ է, ասավ, էն քաջը, թե կա,
Իմ չընաշխարհիկ դըստերն արժանի,
Թող առնի իր ձին, իր զենքն ու զըրահ,
Գա՜, ցույց տա իրեն, իր բախտը տանի…

II


25Հագած, կապած զենք ու զըրահ,
Ձիանք հեծած ամեհի,
Ահա եկել հավաքվել են
Կըտրիճները Կովկասի,
Ծեր Փարվանա թագավորի
30Ապարանքի հանդիման
Կազմ ու պատրաստ սպասում են
Մոտիկ ժամին մըրցության:
Ըսպասում է ողջ աշխարհքը՝
Եկած, կիտված Փարվանա,
35Թե ո՞ր կըտրիճն արդյոք պիտի
Էն սիրունին տիրանա:

Հընչեց փողը: Ահա փունջ-փունջ
Դըրանիկներ, նաժիշտներ,
Ահա աղջիկն իր նազելի
40Ու թագավորն ալեհեր:
Հայրը ինչպես մըռայլ մի ամպ,
Աղջիկն անուշ մի լուսին,
Ամպ ու լուսին իրար փարված՝
Դուրս են գալի միասին:
45Հառաչում է ողջ աշխարհքը.
Կըտրիճները, քարացած,
Երազների մեջ են ընկնում՝
Էս աշխարհքից վերացած:
— Նայի՛ր, դստրի՛կ, իշխանազուն
50Էս քաջերին լայնալանջ,
Այժմ պիտի հանդես դուրս գան,
Պայքար մըտնեն քո առաջ.
Մեկը իրեն ուժը ցույց տա,
Մյուսը՝ շընորհքն իր բազկի,
55Ո՛րը՝ ճարպիկ ձիարշավը,
Ո՛րն էլ՝ թափը իր վազքի:
Իսկ երբ կըռիվն առնի դադար,
Հայտնի լինին քաջն ու վատ,
Ու երբ անցնեն մեր առջևից
60Կըտրիճները պայազատ,
Ընտրի՛ր, զարկի՛ր ձեռքիդ խնձորն
Անհաղթներից անհաղթին,
Որ ողջ աշխարհ մայիլ մընա
Անզուգական քո բախտին:

65Ասավ արքան, ձեռքը ձըգեց,
Նըշան տըվավ պայքարին,
Այնինչ՝ աղջիկն առաջ եկավ՝
Կարմիր խնձորն իր ձեռին:
— Գուցե, հայրի՛կ, տըկար լավին
70Հաղթի մի վես տըմարդի,
Բայց չի կարող լինել երբեք
Նա սիրելին իմ սըրտի…
— Է՜յ, Փարվանա չըքնաղ փերի,
Ի՞նչն է հավան քո սըրտին,—
75Խըռնըվում են կըտրիճները,
Խընդրում կըրկին ու կըրկին:

— Գա՞նձ ես ուզում, ոսկի՞, արծա՞թ,
Անգին քարեր ու գոհա՞ր,
Ա՞ստղ ես ուզում, մենք երկընքից
80Վեր կըբերենք քեզ համար:
— Ինչի՞ս են պետք ոսկին, արծաթ
Եվ կամ աստղը երկընքի,
Ոչ էլ գոհար եմ պահանջում
Սեր-ընկերից իմ կյանքի:
85Ես նըրանից հուր եմ ուզում,
Անշեջ հուրը սըրբազան,
Ով կըբերի անշեջ հուրը,
Նա է ընտրած իմ փեսան…

Ասավ աղջիկն, իրար անցան
90Կըտրիճները քաջարի,
Ձիանք հեծած թըռան հապճեպ
Դեպի չորս կողմն աշխարհի:
Թըռա՜ն, շուտով գըտնեն, բերեն
Անշեջ հուրը աղջըկան.
95Բայց… տարիք են գալի՜ս, գընո՜ւմ,
Նըրանք չըկան ու չըկան…

III


— Հայրի՛կ, ինչո՞ւ ետ չըդարձան
Էն քաջերը սիրատենչ.
Մի՞թե, հայրի՛կ, ինձ մոռացան,
100Էլ չեն բերիլ հուրն անշեջ:

— Ո՜չ, իմ դըստրիկ, կըգան անշուշտ
Ու կըբերեն էս տարի.
Կըռիվներով արյունըռուշտ
Լիքն է ճամփեն քաջերի:
105Ո՜վ իմանա, պետք է անցնեն
Մութ աշխարհքից, սև ջըրից.
Ո՜վ իմանա, պետք է փախցնեն
Յոթգըլխանի դևերից:

Անց է կենում դարձյալ տարին:
110Նայում է կույսն ամեն օր.
— Ո՜ւր է, հայրի՛կ, ե՞րբ կըգա նա՝
Սարից թըռած ձիավոր:

Միշտ երազում ես տեսնում եմ
Էն հերոսին ապագա.
115Հուր կարոտով թըռած իմ դեմ,
Լուսանում է… ու չըկա:

— Կըգա, դըստրի՛կ, իմ թանկագին,
Հեշտ չի բերվում հուրն անշեջ.
Շատ-շատ անգամ բերող հոգին
120Ինքն է այրվում նըրա մեջ…

Անց է կենում դարձյալ տարին:
Նայում է կույսն ամեն օր.
Ոչ մի սարից, ոչ մի ճամփում
Չի երևում ձիավոր:

125— Հայրի՛կ, հայրի՛կ, մի՞թե չըկա
Էս աշխարհքում անշեջ հուր.
Թառամում է սիրտըս ահա,
Պաղ է էս կյանքն ու տըխուր…

Էլ չի խոսում. մռայլ, տըրտում,
130Լուռ է արքան ալևոր,
Սև-սև ցավերն իրեն սըրտում՝
Միտք է անում գըլխակոր:

IV

Էսպես անցան շատ տարիներ.
Տըխուր աղջիկն արքայի
135Նայե՜ց, նայե՜ց սարերն ի վեր
Ճամփաներին ամայի,
Հույսը հատավ… ու լաց եղավ.
Էնքա՜ն արավ լաց ու կոծ,
Որ լիճ կըտրեց արտասուքը,
140Ծածկեց քաղաքն ու ամրոց.
Ծածկե՜ց, կորա՜ն, ինքն էլ հետը…
Այժըմ էնտեղ տըրտմաշուք
Խոր Փարվանա լիճն է ծըփում,
Հըստա՜կ, ինչպես արտասուք:
145Ու էն վըճիտ ջըրերի տակ
Ցույց են տալի մինչ էսօր
Ծեր արքայի ճերմակ ամրոցն
Ու շենքերը փառավոր:

* * *

Ասում են, էն թիթեռները,
150Որ գիշերվա խավարում,
Որտեղ ճըրագ, որտեղ կըրակ,
Որտեղ լույս է հենց վառվում,
Հավաքվում են, շուրջը պատում,
Մեջն են ընկնում խելագար,
155Ասում են, թե էն Փարվանա
Ջահիլներն են սիրավառ:
Ըշտապելուց թև են առել,
Դարձել թեթև թիթեռներ,
Ու տակավին հուր տեսնելիս՝
160Մեջն են ընկնում անհամբեր.
Ջանք է անում ամեն մինը,
Շուտով տանի, տիրանա…
Ու այրվում են, այրվո՜ւմ անվերջ
Կըտրիճները Փարվանա:

Առաջադրանքներ`

1.Ի՞նչ կարող եք ասել Փարվանա ճերմակ ամրոցի մասին: Եղե՞լ է արդյոք այդպիսի ամրոց, թե՞ գրողն է հորինել: Ի՞նչ գիտեք Փարվանա լճի մասին:

2.Ինչպե՞ս է Թումանյանը բալլադում մարմնավորել հավերժական սիրո գաղափարևը: Ինչի՞ խորհրդանիշ է անշեջ հուրը:

3.Ինչպե՞ս է ավարտվում բալլադը, ովքե՞ր էին դարձել թիթեռներ և ինչո՞ւ էին պտտվում կրակի շուրջը:

4. Պարզի’ր, թե ի՞նչ է բալլադը։

ПРОВЕРКА ЗНАНИЙ 7 КЛАСС

2-6 МАРТА — ПОГОДА И КЛИМАТ. ЭКОЛОГИЯ. ГЛОБАЛЬНОЕ ПОТЕПЛЕНИЕ

1.Что такое погода? Это состояние атмосферы в определённом месте в определённое время, температура, ветер, дождь, снег, облачность.
Что такое климат ? Климат это многолетний режим погоды в определённой местности.
В чём разница между погодой и климатом ?
Погода меняется каждый день, а климат формируется десятками и сотнями лет.
Как измеряется температура воздуха ?
Температуру воздуха измеряют термометром
В каких единицах?
Единицы измерения — градусы Цельсия (°C), иногда Фаренгейта (°F) и Кельвины (K).

2.Где находится пустыня Сахара? Расскажите о ней . Как влияет изменение климата на Сахару? Как вы думаете, сможет ли пустыня Сахара стать зелёной и покрыться травой и кустарниками? Можно ли в наше время найти неизвестные виды животных?

Сахара находится в Северной Африке. Это самая большая жаркая пустыня мира. Она занимает территории многих стран, например Алжир, Египет, Ливия, Мали.

В Сахаре очень жарко, мало дождей, много песка и камней. Но там есть оазисы и животные, приспособленные к жаре.

Как климат влияет на Сахару?
Из-за изменения климата температура может повышаться, меняется количество осадков, некоторые районы становятся ещё суше.

Может ли Сахара стать зелёной?
Да, в далёком прошлом Сахара уже была более зелёной. Если климат сильно изменится и станет больше осадков, некоторые территории могут покрыться травой и кустарниками.

Можно ли сегодня находить неизвестные виды животных?
Да. Учёные до сих пор открывают новые виды животных, особенно в труднодоступных местах.

3.Что такое экология ? Каковы причины глобального потепления ? Как влияет человек на экологию нашей планеты? Почему нельзя оставлять бумагу, консервные банки, полиэтиленовые пакеты и стекло в местах отдыха на природе? 3. Почему мы должны беречь нашу планету?

Экология это наука о взаимоотношениях живых организмов и окружающей среды.

Причины глобального потепления:

сжигание угля, нефти и газа;
вырубка лесов;
загрязнение воздуха;
работа заводов и транспорта.

Как человек влияет на экологию?
Человек может как вредить природе, так и защищать её: загрязнять воздух и воду или сажать леса, перерабатывать мусор.

Нельзя оставлять в природе бумагу, банки, пакеты и стекло, потому что они загрязняют окружающую среду, могут ранить животных и людей, а некоторые отходы разлагаются очень долго.

Почему нужно беречь нашу планету?
Потому что Земля — наш общий дом. От её состояния зависят жизнь людей, животных и растений.

9-13 МАРТА — ПРОЕКТ «ПОЭТ СВОБОДЫ И ОДИНОЧЕСТВА : М. Ю. ЛЕРМОНТОВ»

4.Кто такой Михаил Лермонтов и в каком веке он жил? Назовите наиболее известные произведения Лермонтова . Какие основные темы встречаются в его творчестве? Какова роль одиночества в произведениях Лермонтова? Какие события повлияли на его мировоззрение? Почему его считают продолжателем традиций Александр Пушкина?

Михаил Лермонтов, русский поэт, писатель и драматург. Жил в XIX веке (1814–1841).

Известные произведения:
Герой нашего времени
Мцыри
Демон
Маскарад
«Бородино», «Парус».

Основные темы – свобода, одиночество, любовь, судьба, борьба человека с обществом.

Роль одиночества – многие герои Лермонтова чувствуют себя непонятыми и одинокими.

На его мировоззрение повлияли ранняя потеря матери, строгая жизнь в семье, любовь к Кавказу и гибель Александр Сергеевич Пушкин.

Его считают продолжателем Пушкина, потому что он развивал темы свободы, чести и судьбы человека.

5. «Герой нашего времени»

Кто главный герой романа?
Почему Печорина называют «лишним человеком»?
В чём заключается основная идея произведения?
В чём противоречивость характера Печорина?
Можно ли оправдать поступки Печорина?

Главный герой это Григорий Александрович Печорин.

Печорина называют «лишним человеком», потому что он талантливый и умный, но не может найти своё место в жизни.

Основная идея – показать человека своего времени со всеми его достоинствами и недостатками.

Противоречивость Печорина – он смелый и умный, но эгоистичный и часто причиняет боль другим.

Можно ли оправдать? Однозначного ответа нет, но его можно понять, многие его поступки жестоки.

6. «Мцыри»

Кто такой Мцыри и какова его судьба?
Чего он хотел больше всего?
Почему он убежал из монастыря?
Почему герой стремится к свободе?
Что символизирует природа в поэме?
В чём трагедия Мцыри?

Мцыри, молодой пленник, выросший в монастыре.

Его судьба трагична: он мечтал вернуться на родину и жить свободно.

Он убежал из монастыря, потому что хотел свободы.

Природа символизирует свободу, силу и настоящую жизнь.

Трагедия Мцыри в том, что он не смог обрести свободу навсегда.

7. «Демон»

  • Кто такой Демон в поэме?
  • Кого он встречает?
  • Где происходят события?
  • Почему Демон чувствует одиночество?
  • Почему он влюбляется в Тамару?
  • Что символизирует образ Демона?
  • В чём трагедия Демона?
  • Можно ли назвать его злым или нет ?

    Демон это одинокий дух, отвергнутый миром.
    Он встречает Тамара.
    События происходят на Кавказе.
    Демон одинок, потому что оторван от мира и любви.
    Он влюбляется в Тамару, потому что видит в ней чистоту и красоту.
    Образ Демона символизирует бунт, силу, одиночество.
    Его трагедия – невозможность быть счастливым.
    Его нельзя назвать только злым – это сложный, страдающий образ.
  • 8. « Б Э Л А »
  • Кто такая Бэла?
  • Кто такой Печорин?
  • Где происходят события?
  • Почему Печорин похищает Бэлу?
  • Как он к ней относится сначала и потом?
  • Почему Бэла трагически погибает?
  • Можно ли оправдать поступки Печорина ?

    Бэла – молодая девушка с Кавказа.
    Печорин – офицер, главный герой романа.
    События происходят на Кавказе.
    Печорин похищает Бэлу из интереса и желания испытать новые чувства.
    Сначала он увлечён ею, потом теряет интерес.
    Бэла погибает из-за жестоких событий и человеческого эгоизма.
    Поступки Печорина трудно оправдать.



    9. «МАСКАРАД »
  • Кто главный герой пьесы?
  • Кто такая Нина?
  • Что происходит на маскараде?
  • Почему Арбенин начинает ревновать?
  • Кто виноват в трагедии?
  • Какую роль играет общество?
  • В чём трагедия Арбенина?
  • Почему ложь и слухи приводят к катастрофе?

    Евгений Арбенин – главный герой пьесы.
    Нина – его жена.
    На маскараде происходит недоразумение, которое рождает подозрения.
    Арбенин начинает ревновать из-за слухов и обмана.
    В трагедии виноваты ревность, ложь и общество.
    Общество усиливает конфликт сплетнями и лицемерием.
    Трагедия Арбенина – он уничтожает то, что любит.
    Ложь и слухи приводят к катастрофе.

10. Актуальны ли идеи Лермонтова сегодня? Кого из героев Лермонтова можно назвать сильной личностью? Что важнее для его героев — свобода или счастье? Какое произведение вам понравилось больше и почему? Какие чувства вызывают герои Лермонтова? Кто из них вызывает больше сочувствия и почему ?

Да, идеи Лермонтова актуальны и сегодня: люди по-прежнему ищут свободу, любовь, смысл жизни.

Сильной личностью можно назвать Мцыри – он борется за свободу до конца.

Для многих героев Лермонтова свобода важнее счастья.

Мне больше всего нравится Мцыри, потому что это произведение о силе духа и стремлении к свободе.

Герои Лермонтова вызывают уважение, сочувствие и размышления о жизни.

16-20 МАРТА — ОЛИМПИЙСКИЕ И ПАРАЛИМПИЙСКИЕ ИГРЫ

11.Где возникли олимпийские игры? 2. Какой обычай был у древних греков? Как называли чемпионов олимпийских игр в древности ? 3. Где и как проводятся современные олимпийские игры? 4. Какое звание является высшей наградой для спортсменов ?

Назовите летние виды спорта: …, …, …, …зимние виды спорта: …, …, …, …

Что такое олимпийский огонь? Как выглядит символ Олимпийских игр и что он означает?

12.Расскажите о спортивных соревнованиях в древней и современной Армении. Скажите, что их объединяет.
В каких соревнованиях победил царь Трдат III?
В каком году стал олимпийским чемпионом царь Вараздат?
В каком музее находится древняя мраморная доска с именами победителей Олимпийских игр?
Что написано на древней мраморной доске, которая находится в музее
Олимпийских игр?
Назовите имена выдающихся армянских спортсменов.

И в древней, и в современной Армения люди ценили силу, ловкость, мужество и спортивный дух. И тогда, и сейчас соревнования помогают прославлять страну и воспитывать сильных людей.

Любовь к спорту, стремление к победе, сила духа и честь.

Трдат III, по историческим преданиям, отличался в состязаниях по борьбе, кулачному бою и силовых упражнениях.

Вараздат стал победителем Олимпийских игр примерно в 385 году. Историки связывают его победу с кулачным боем.

Мраморная доска хранится в Археологический музей Олимпии.

На ней высечено имя Вараздата как победителя Олимпийских игр.

Левон Аронян – один из сильнейших шахматистов мира.

Юрий Варданян – олимпийский чемпион по тяжёлой атлетике

Альберт Азарян – двукратный олимпийский чемпион

Артур Алексанян – олимпийский чемпион

Армен Назарян – олимпийский чемпион

Расскажите об армянской национальной борьбе –
кох. Скажите, какие ещё виды борьбы вы знаете. Расскажите о них.

Միջին Դպրոց, 7.7 Դասարան